Padaczka

Opracowanie: Przychodnia dla Małych Zwierząt "AZOREK"

dr n. wet. Przemysław Zięba, lek. wet. Aneta Nowakiewicz, lek. wet. Iwona Maciela

W zasadzie nie ma właściciela psa, któremu obce byłoby słowo ,,padaczka”. Bardzo często w trakcie badania klinicznego zwierzęcia, u którego wystąpiły drgawki, spotykamy się ze zdziwieniem, że u badanego podejrzewamy padaczkę. Chcielibyśmy przybliżyć właścicielom ten zespół chorobowy a w zasadzie objawowy.

Czym jest padaczka? Wbrew obiegowej opinii, nie stanowi ona jednostki chorobowej, lecz jest objawem wielu schorzeń dotyczących głównie ośrodkowego układu nerwowego, czyli mózgu w potocznym słowa tego znaczeniu.

Generalnie należy podzielić padaczki na dwie grupy:

• O NIEUSTALONYM POCHODZENIU ZWANA PADACZKĄ PIERWOTNĄ
  Do tej grupy zaliczamy padaczki będące wynikiem wad genetycznych (wrodzonych)
• PADACZKA OBJAWOWA ZWANA PADACZKĄ WTÓRNĄ
  Do tej grupy zaliczamy padaczki będące wynikiem zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, w wyniku urazu (ów),
  w przebiegu chorób zakaźnych, zapaleń mózgu, ewentualnie zatruć, schorzeń metabolicznych.

Padaczka pierwotna, zwana idiopatyczną lub wrodzoną, jest związana z wadami wrodzonymi i lekarz używając takiego określenia ma na myśli padaczkę, w której nie można wytłumaczyć jej pochodzenia, a dostępnymi metodami diagnostycznymi nie udaje się znaleźć przyczyny jej powstania. W odniesieniu do tej kategorii napadów padaczkowych, objawy pojawiać się mogą dość wcześnie zazwyczaj pomiędzy 5 a 18 miesiącem życia. Pomimo badań i wyodrębnienia ras zwierząt predysponowanych do występowania padaczki wrodzonej brak jest dokładnych danych o predylekcjach rasowych.
Badania wyodrębniły grupę ras predysponowanych, do których w grupie psów molosowatych zalicza się:
- Bernardyny
- Boksery
- Dogi niemieckie
- Mopsy
- Rottweilery
- Shar-pei
Oczywiście nie jest to lista pełna i przedmiot badań nad padaczką wrodzoną i rasami predysponowanymi wymaga jeszcze wielu badań i zebrania sporo materiału klinicznego. Ważne jest, że w zasadzie nie ma ras psów, które mogły by być wolnymi od padaczki.

Padaczka wtórna, zwana jest również padaczką objawową. Przyczyną padaczki objawowej najczęściej są uszkodzenia morfologiczne bądź czynnościowe mózgu. Ze względu na fakt ograniczonych możliwości w diagnostykę schorzeń układu nerwowego w medycynie weterynaryjnej, lekarz bardzo często opiera się na badaniach czynności narządów miąższowych (wątroba, nerki), badaniach oftalmologicznych (badanie dna oka), badaniach RTG, EKG, całej gamie badań biochemicznych surowicy krwi, badaniach moczu, które jakkolwiek często nie wyjaśniają przyczyn to ułatwiają znacznie postawienie diagnozy odnośnie schorzenia podstawowego.
Często w wyniku szczegółowych badań udaje się zdiagnozować schorzenie o którym właściciel nie miał pojęcia (często zdarza się, że padaczka jest wynikiem np. cukrzycy, bądź schorzeń kardiologicznych). Jakie schorzenia mogą wywoływać padaczkę? Odpowiedź jest trudna, napady padaczkowe może wywołać guz mózgu, blizna oponowo - mózgowa, zmiany po przechorowaniu chorób zakaźnych jak nosówka, zapalenie wątroby (choroba Rubartha), niedobory witamin z grupy B, zatrucia metalami ciężkimi oraz środkami np. owadobójczymi, chwastobójczymi (często do zatruć dochodzi w przypadku zjadania trawy przez psy). Rzadziej w chwili obecnej zdarzają się schorzenia pasożytnicze ośrodkowego układu nerwowego. Ostatnio ze względu na zwiększoną ilość diagnozowanych schorzeń układu krążenia, należy brać pod uwagę, iż zaburzenia hemodynamiki mięśnia sercowego a co za tym idzie zaburzenia ukrwienia i utlenowania mózgu, też może wywołać objawy padaczkowe.
Mózg jest narządem, który do swojego prawidłowego funkcjonowania wymaga dostarczenia odpowiedniej ilości krwi a wraz z nią tlenu i glukozy, jako głównych substancji odżywczych zużywając 25 – 30 % całego tlenu dostarczonego do organizmu, więc jakiekolwiek upośledzenie ukrwienia, zaburza jego czynność.
Literatura podaje, że niekoniecznie jeden czynnik wywołać może napad padaczkowy, często predyspozycje genetyczne w połączeniu z urazem lub innym czynnikiem uszkadzającym w konsekwencji wywołują drgawki.
Ogólnie dyskutując o patogenezie padaczki, trzeba wyjaśnić, że padaczka to zaburzenia mózgu, polegające na zwiększeniu jego aktywności bioelektrycznej, zwłaszcza w miejscach uszkodzonych, następnie przejście wyładowań na struktury śródmózgowia i mostu powoduje uogólnienie drgawek.

Jak rozpoznać napad padaczkowy?

By wyjaśnić objawy, należy przeprowadzić podział ze względu na typ napadów:
I – napad mały – występuje dość rzadko, ze względu na brak typowych objawów, może pozostać niezauważony, może w jego wyniku dojść tylko do utraty równowagi, ze względu na bardzo krótko trwającą utratę świadomości.
II – napad duży – to napad, którego głównym objawem jest utrata świadomości, poprzedzona objawami zwiastunowymi, takimi jak pobudzenie ruchowe, niepokój, przeczulica skóry, często objaw ucieczki, w trakcie którego zwierzę rozbija się o przeszkody, po których najczęściej występuje napad padaczki. Zwierzę upada, mięśnie stają się napięte, głowa często jest przegięta na plecy, po czym rozpoczyna się faza zwolnienia napięcia mięśniowego i pojawiają się drgawki, postępujące od głowy do ogona uogólniające się na całe ciało, występuje intensywny ślinotok oraz na skutek bezdechu może wystąpić zasinienie błon śluzowych ( trudne do zdiagnozowania u ras chow-chow i shar pei – ze względu na fizjologiczne zabarwienie błon śluzowych). Rejestrowane jest często mimowolne oddawanie moczu i kału. Drgawki mogą trwać od kilku sekund do kilku minut (rzadko do kilkunastu minut). Odstępy pomiędzy epizodami drgawek mogą być kilkudniowe do kilkumiesięcznych. Gdy napady występują jeden po drugim mówimy o stanie padaczkowym. Stan padaczkowy jest wyjątkowo niebezpieczny dla zdrowia a nawet życia pacjenta. Podstawowym problemem przy stanie padaczkowym, jest potworne wycieńczenie organizmu, ponieważ trwające nieprzerwanie drgawki doprowadzają do rozchwiania metabolizmu zwierzęcia, poprzez zużycie ogromnych ilości glukozy, niedotlenieniu mózgu, wzrost poziomu hormonów, w konsekwencji prowadzi nawet do obrzęku płuc na skutek niewydolności lewo komorowej serca.
III – napad typu Jacksona – dotyczący zwykle tej samej grupy mięśni, a w przypadku uogólnienia doprowadzać może do utraty przytomności

Jak postępować w przypadku stwierdzenia padaczki?
W przypadku stwierdzenia napadu przede wszystkim wszelkimi możliwymi sposobami należy zapobiec niekontrolowanym ruchom zwierzęcia, które mogą doprowadzić do uszkodzeń ciała, zwłaszcza głowy. Nigdy nie pozostawiajmy pacjenta samego!
Powinniśmy przytrzymać psa na podłodze, by ograniczyć mimowolne ruchy głowy, napad z reguły nie trwa długo. Podobnie jak u ludzi w trakcie wystąpienia napadu należy ochronić język by nie doszło do jego uszkodzenia. Nie polecam przytrzymywania języka gołymi rękami ze względu na to, iż w trakcie ataku manipulacje w obrębie jamy ustnej może skończyć się uszkodzeniem ręki właściciela.
Polecane jest wprowadzenie drewnianego dość grubego kołka ewentualnie owiniętej kawałkiem ręcznika łyżki pomiędzy zęby, by ochronić język. W przypadku wystąpienia jednego napadu padaczki po drugim czyli tzw. stanu padaczkowego najlepszym wyjściem będzie wezwać lekarza do domu, ponieważ ewentualny transport do gabinetu w trakcie drgawek może być bardzo niebezpieczny dla życia naszego czworonoga !
Natychmiast należy skontaktować się z lekarzem, który zastosuje odpowiednią terapię objawową, oraz po przeprowadzeniu badań wyznaczy terapię długotrwałą, często jest to terapia dożywotnia o czym należy pamiętać.
Lekarz przyjmując pacjenta, przeprowadzi szczegółowe badanie kliniczne, badania dodatkowe (badania morfologiczne krwi, badania biochemiczne, badanie moczu, badania EKG ewentualnie RTG to ostatnie zwłaszcza przy podejrzeniu uszkodzeń powstałych na skutek ataku). Pamiętajmy, że nie należy zatajać wcześniejszych incydentów padaczko podobnych, przebytych chorób, ewentualnie innych schorzeń ( leczonych np. u innego lekarza) i stosowanych aktualnie leków.
Pamiętajmy, że stosowanie leków nie pozostaje obojętne dla organizmu pacjenta, dlatego też zgodnie z zaleceniami lekarskimi, powinniśmy okresowo przeprowadzać badania kontrolne.
Artykuł powstał dzięki obserwacjom własnym z leczenia padaczki oraz w oparciu o literaturę, której wykaz na życzenie udostępnimy. Prosimy wszystkich właścicieli, których ukochane czworonogi walczą z tą chorobą a także lekarzy leczących o kontakt, celem wymiany obserwacji, zachęcamy do dyskusji!

Serwis Molosy.pl
www.molosy.pl
www.KlubMolosa.pl 
Nowa Era Molosa

powrót do działu zdrowie kliknij tu!