Psy rasy Sarplaninac

Sarplaninac - historia i opis rasy Serwis Molosy.pl, rok 2002
Sarplaninac jest jedną z dwóch oficjalnie uznanych ras przez Jugosłowiański Związek Kynologiczny. Pierwotnie nazywany był owczarkiem iliryjskim, gdyż pochodził z obszaru nazywanego Ilirią, lub jak inni piszą Istrią (obszarem położonym na wschód od Triestru) a współcześnie zwanym Macedonią. Jako owczarek iliryjski został zarejestrowany przez FCI w roku 1939, kiedy to nie istniało jeszcze rozgraniczenie na sarplaninaca i owczarka kraskiego. Pochodzi prawdopodobnie tak jak wszyscy przodkowie jugosłowiańskich psów pasterskich od mastifa tybetańskiego, który przybył ponad 2000 lat temu wraz z ludami azjatyckimi. Inni autorzy wskazują na pochodzenie sarplaninaca od owczarków greckich i akbasha na wschodzie. Rasa ta należy do szeroko rozpowszechnionej grupy psów pasterskich. Kiedyś uważano, że sarpaninac mógł powstać w wyniku skrzyżowania wilka z psem domowym. Ten pogląd ukształtował się w wyniku przekazywanej z pokolenia starej serbskiej legendy, mówiącej o tym, że dawno temu pasterze znaleźli jamę wilka ze szczeniakami. Dali im do picia wodę i te, które ją chłeptały zostały zabite, a te, które piły jak psy zostały zabrane do domów i wychowane na psy domowe. Po skrzyżowaniu ich z miejscowymi zwierzętami miały ponoć powstać jugosłowiańskie i węgierskie psy pasterskie. Jest to oczywiście legenda i nie należy traktować jej wiarygodnie. Kynolodzy skłaniają się jednak ku stwierdzeniu, że praprzodkiem sarplaninaca jest mastif tybetański.
Pierwotnym zadaniem tych psów była obrona stad zwierząt przed wolami, niedźwiedziami i rysiami, jak również pełniły rolę psów pilnujących domów i gospodarstw. Podczas hodowli tych psów, tak jak u innych ras użytkowych decydującą rolę odgrywały umiejętności i cechy charakteru predysponujące psy do wykonywania określonych zadań, a nie wygląd zewnętrzny. W związku z tym, prawdopodobnie doszło do powstania kilku odmian lokalnych. Od roku 1956 nazwa sarplaninac używana jest w odniesieniu do większego rozmiaru jugosłowiańskiego psa pasterskiego. Pochodzi od nazwy obszaru, na którym kiedyś psy te występowały najwcześniej, a mianowicie na terenie leżącej na granicy z Albanią w głównym biegu rzeki Wardar, krainy Szarplanina.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Po II Wojnie Światowej w Jugosławii zaczęto prowadzić hodowlę psów czystej rasy. Wzbudziły one zainteresowanie policji i wojska, które pod kontrolą państwa rozpoczęły pierwsze hodowle, których zadaniem było stworzenie psa jednolitego zarówno pod kątem psychicznym jak i fizycznym, który mógłby sprawować rozmaite funkcje. Do roku 1970 zabroniony był wywóz jugosłowiańskich psów pasterskich. Jednak sytuacja ta uległa zmianie i już w tym samym roku pierwsze egzemplarze sarplaninaca pojawiły się w Niemczech, a w roku 1975 w USA i Kanadzie. We Francji pojawił się około roku 1980. Obecnie w całej Europie znajdują się hodowcy tego wspaniałej i wszechstronnej rasy. Sarplaninac jest psem wiernym, niezwykle czujnym, wspaniale pełniącym role psa pasterskiego, stróżującego i obronnego. Samodzielność myślenia i ich ogólnie spokojne usposobienie wspaniale kontrastują z agresją, która pojawia się w sytuacjach zagrożenia właściciela czy terytorium psa. Sarplaninac jest psem inteligentnym, bardzo pojętnym i o ile jest odpowiednio ułożony - posłusznym. Nie ma jednak co liczyć na całkowite podporządkowanie się tej rasy właścicielowi, jest psem świetnie wykonującym swoje zadania dla człowieka wymagającego samodzielnego myślenia i inwencji od psa. Bywa nieufny w stosunku do obcych, nieprzekupny i zawsze czujny, gotowy bronić wszystkich stworzeń i ludzi na podlegającym mu terytorium.
Zobacz również Galerię Molosów kliknij tu! lub na baner
Serwis Molosy.pl www.molosy.pl www.KlubMolosa.pl Nowa Era Molosa	Chcesz przeczytać wzorzec FCI rasy Sarplaninac? kliknij tu!
Źródło: Hans Raber, Encyklopedia Psów Rasowych, tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999 www.multicobooks.com.pl