Psy rasy Kuwasz

Kuwasz - historia i opis rasy Serwis Molosy.pl, rok 2002
Kuwasz wraz z polskim owczarkiem podhalańskim i słowackim czuwaczem należy do grupy białych psów pasterskich o prostym lub falistym włosie. Pierwotnie psy te były szeroko rozpowszechnione i żyły w najróżniejszych, przeważnie górzystych częściach Europy, a dopiero w ostatnim czasie podzielone zostały na poszczególne rasy w ramach których poddano je planowej hodowli. Niewątpliwie jednak z kynologicznego punktu widzenia podział ten jest dość problematyczny i nieuzasadniony, przynajmniej w przypadku grupy psów wschodnioeuropejskich. Wszystkie trzy rasy powstały z tych samych białych psów pasterskich i nadal jeszcze dla laików, a nawet doświadczonych sędziów nie do odróżnienia. O tym do jakiej rasy zaliczyć psa ostatecznie decyduje nie jego wygląd, lecz drzewo genealogiczne.
Niektórzy kynolodzy przyjmują, że kuwasz w okresie wędrówki ludów przybył na Węgry wraz z Madziarami w IX wieku i ich stadami bydła. Po wielu najazdach łupieżczych na obszarach Europy środkowej w roku 955 zostali oni pobici przez cesarza Ottona I i osiedlili się na terenach rozciągających się od Dunaju po Cisę. Inni autorzy uznają, że kuwasz przybył na Węgry wraz z Kumanami. Anghi nie wyklucza jednak, że psy te żyły już na terenach środkowej Europy przed przybyciem Madziarów i Kumanów. Według Strebela na przełomie wieków na obszarach dzisiejszej Alabnii często spotykano białe psy pasterskie podobne do komodora i kuwasza. Dlatego też autor ten widzi w kuwaszu cechy dawnego molosa. Uważa on molosa za założyciela linii wielu psów pasterskich i owczarskich. Mianem molosów starożytni grecy określali psy pochodzące z krainy Molossis w Epirze. Psy z Molossis były najczęściej białe. Ich zadanie polegało na ochronie stad przed drapieżnikami a także pomoc myśliwym podczas polowań. Pasterze zdecydowanie faworyzowali psy o umaszczeniu białym, jako że łatwiej było je odróżnić od niedźwiedzia czy wilka.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Kuvasz może się wywodzić od psów Sumerów, starożytnego wschodniego ludu, który niegdyś hodował czworonogi tego typu. Ku-assa po sumeryjsku znaczy koński pies, wskazując, że pilnował on koni, a także biegał za jeźdźcami. Glinianą tabliczkę z napisem Ku-assa z ok. 3000 r. p.n.e. odnaleziono w okolicach Akkadu w północnej Mezopotamii. Większość z wędrujących ludów przybywających z Azji, aby zaludnić wschodnią Europę były to plemiona jeżdżące na koniach, których bogactwo stanowiły duże stada bydła. Te, które osiadły na terenie obecnych Węgier być może przyprowadziły ze sobą białe psy stróżujące. Już pod koniec XIX wieku kuwasz został uznany na Węgrzech i został poddany planowej hodowli w czystej linii. Należy pamiętać, że wcześniej białe psy pasterskie krzyżowały się między sobą a uznawanie ich za daną rasę opierało się tylko na rejonie ich występowania. Jednak w Królestwie Wegier Kuwasz miał długą tradycję. Jako ulubiona rasa węgierskiej szlachty znajdował zastosowanie jako pomoc myśliwym w polowaniach na grubego zwierza i stróż posiadłości. Węgierski król Mateusz I (1458-1490) pokazywał się zawsze w towarzystwie białych psów i jak niesie legenda zawsze cenił kuwasza bardziej niż swoją straż przyboczną. Aż do I wojny światowej kuwasza często mylono a także krzyżowano z komodorem. Istniały więc linie pośrednie między tymi obiema rasami. Ferenc Penthe (1762-1832) autor dzieł z zakresu ekonomii i zoologii zamieścił w swojej „Historii naturalnej” wizerunki kuwasza. Psy te jednak miały nastroszoną sierść i stojące uszy, nie do końca wiadomo jednak, czy były one wynikiem przycięcia czy stały w sposób naturalny. Treitschke przyrodnik żyjący w latach 1767-1842 nazywa kuwasza Canis familiaris pannonicus, co oznacza owczarka węgierskiego stepowego. Słowo „kuwasz” jest identyczne ze słowem „kawacz” w języku tureckim i „kawasz” w arabskim. W języku tureckim oznacza tyle, co uzbrojony strażnik wysłanników europejskich, któremu właściwy jest szczególnie malowniczy strój. W arabskim słowo to oznacza łucznika. W. Mut uznaje, że później, gdy psy te poprzez magnatów dostały się w ręce ludu a zwłaszcza pasterzy, celowo lub w sposób niezamierzony zmieniono im nazwę na kuwasz, oznaczającego po węgiersku kundla.
Hodowla czystej rasy kuwasza rozpoczęła się około 1905 roku, wtedy to stworzono pierwszy wzorzec węgierskiego psa pasterskiego, który zmieniony został w 1921 roku za sprawą Raitsitsa. Wzorce te wykluczały z hodowli psy o innym umaszczeniu niż białe. Jak dotąd spotykane były również osobniki o sierści wilczastej, szarej, żółtej i czarnej. Popularność tej rasy zwiększała się sukcesywnie aż do II wojny światowej. Wtedy to nastąpił gwałtowny regres. Po zakończeniu działań wojennych przeżyło bardzo niewiele psów. I to właśnie z nich rozpoczęła się współczesna planowa hodowla kuwasza. W USA Kuvasz jest hodowany i wystawiany od początku lat 20. Patroluje amerykańskie rancza, strzegąc ich przed drapieżnikami. Rasa ta jest mało znana w Wielkiej Brytanii. Typowy stróż stad z usposobienia jest nieufny i podejrzliwy wobec wszystkiego co obce. Jest to prawidłowy temperament dla rasy i grupy jako całości.	Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Op. cit.
Właściciele powinni być odpowiedzialni i mieć wystarczająco dużo doświadczenia i wiedzy, aby kontrolować temperament tego ,,macho”. Kuvasz będzie wciąż sprawdzał siłę dominacji swego pana. Gdy już zaakceptuje swoją rodzinę będzie jej wiernie bronił przed intruzami, nawet przed nowymi sąsiadami i listonoszem. Jest niezwykle lojalny. Wymaga odpowiedzialnej socjalizacji i kontroli, aby zostać niezawodnym psem do towarzystwa. Obfita, biała sierść wymaga sporo pielęgnacji.
Zobacz również Galerię Molosów kliknij tu! lub na baner
Serwis Molosy.pl www.molosy.pl www.KlubMolosa.pl Nowa Era Molosa
Źródło: Hans Raber, Encyklopedia Psów Rasowych, tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999 www.multicobooks.com.pl