Czytelnia Molosy.pl > Żywienie

FORMY ZACHOWAŃ PSA ZWIĄZANE Z ŻYWIENIEM

   System zachowań związanych z przyjmowaniem pokarmów obejmuje akt jedzenia, picia a także podlega wpływom licznych zmiennych wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Behawioryzm żywieniowy obejmuje poszukiwanie, polowanie i łapanie pożywienia oraz zachowania pokonsumpcyjne takie jak czyszczenie i spanie. Behawioryzm żywieniowy łączy się z procesem podtrzymywania gatunku, związkami rodzicielskimi i społecznymi. Głód i apetyt kształtują behawioryzm żywieniowy i stosunki społeczne.

   Dostępność pokarmu jest jednym z najważniejszych czynników, które kształtują struktury społeczne zwierząt (Ogden 1992). Psy domowe zwykle jedzą za dużo, gdy po raz pierwszy otrzymają dużą ilość smacznego pożywienia, ale gdy mają zapewniony nieograniczony dostęp do karmy pełnoporcjowej, będą jadły kilka mniejszych posiłków w ciągu całego dnia. (Houpt 1991. Robinson 1992). Te wzory zachowań psów nie różnią się od zachowań wilków. Gdy wilki mają dostęp do świeżej tuszy, zwykle jedzą dużą ilość na raz (Robinson 1992, Voith 1985). U wilków i psów występuje interesująca zależność między apetytem, agresją i pozycją dominującą w stadzie (Ouick 1985). Jednostka dominująca w grupie społecznej zwykle ma niekwestionowany dostęp do jedzenia, schronienia i partnera. Chociaż głodny pies może agresywnie bronić jedzenia, które zdobył. Nasycony pies dominujący w grupie może nie bronić stale dostarczanego jedzenia dla psów, ale może stać się krańcowo agresywny w przypadku kawałka mięsa lub zabawki do żucia zrobionej z surowej skóry, kiedy te kęski są wysoce pożądane i stosunkowo rzadko dostępne. Jeżeli woda jest rzadko dostępna lub w ograniczonych ilościach, również może być agresywnie strzeżona (Richter 1943). Czasami pies przywódca może reagować agresywnie w stosunku do właściciela. gdy ten go pieści, tuli i przeszkadza mu w odpoczynku, może reagować-— głosem lub fizycznie, gdy właściciel stara się odebrać mu jedzenie (Borchelt 1986, Mugford 1977). Psy te mogą nie wykazać agresji w przypadku stałego pożywienia, lecz właściciel może narazić się na niebezpieczeństwo, gdy będzie usiłował odebrać zdobytą kość, jakiś odpadek lub zdobycz z surowej skóry. Zwiększanie lub zmniejszanie pobieranego pokarmu może wywołać stany chorobowe. Na pobieranie lub nie pobieranie pokarmu mają wpływ czynniki nie patologiczne takie jak: struktura, smakowitość. temperatura, nowość i znajomość (Houpt 1991, Robinson 1992, van Heerden 1989). Jeżeli pies odrzuca jedzenie nowego pokarmu, powtórne podawanie go często prowadzi do spróbowania i w końcu do zjedzenia (Houpt 1991). Gdy jest niższa temperatura otoczenia pies więcej je, natomiast, gdy jest gorąco je mniej (Houpt 1979). Anorexia, czyli niechęć do jedzenia nie występuje u zdrowych psów, gdy przebywają one w nieznanym miejscu, przy nieobecności właściciela. Gdy zwierzęta mają zmiany chorobowe w dolno-środkowej części podwzgórza (ventral-medial hypothalamus-VMH) przejadają się i tyją. Przejadanie się nie wynika z głodu, a ze smakowitości i dostępności pożywienia, które stymuluje pobieranie pokarmu (Ettinger 1989). Zostało zauważone, ze zwierzęta wykształcają w sobie niechęć do pokarmów, które kojarzą się 'm z gorzkim smakiem lub są to diety ubogie w określone składniki pokarmowe (Garcia 1974, Gustavson 1988. Schachter 1971. van Heerden 1989, Voith I992). W latach sześćdziesiątych, Garcia(1990), zoopsycholog biologiczno-przyrodniczy, a także współpracownicy przeprowadzili wiele doświadczeń, w celu udowodnienia, że zwierzęta będą unikaty pokarmów i wody, które spożyły przed przebytą chorobą. Ta awersja występuje także wtedy, gdy początek choroby miał miejsce w kilka godzin po zjedzeniu lub wypiciu. Uwarunkowana niechęć do jedzenia najprawdopodobniej wystąpi w odpowiedzi na ostatnio podany nowy, podejrzany smak i zapach pokarmu spożytego przed wystąpieniem choroby i jeżeli choroba ta przebiegała w postaci ostrej lub przewlekłej (Garcia 1974. Gustavson 1989. Ross 1949). Zwierzęta nie są w stanie rozpoznać przy pomocy smaku, jakiegoś specyficznego składnika, z wyjątkiem soli, gdy brakuje jej w diecie. Zwierzęta mogą natychmiast rozpoznać dietę ubogą w składniki pokarmowe lub dietę prawidłowo zbilansowaną (Galef 1991, Voith 1992. Gustavson 1982). Należy pamiętać, że zwierzęta domowe i zwierzęta trzymane w niewoli nie są w stanie same bilansować diety. Należy także wziąć pod uwagę, że zwierzęta wszystko jedzące, na przykład szczury, mogą prawdopodobnie lepiej zbilansować swoją dietę, niż zwierzęta mięsożerne (Van Heerden 1989). W pewnym stopniu zwierzęta mogą regulować bilansowanie diety. Związane jest to z dostępnością pożywienia w środowisku, w którym żyją. W czasie pobierania pokarmu przez psa może dojść do współzawodnictwa między nimi. Pewnego rodzaju agresję można wywołać u zwierząt, które zwykle nastawione są przyjaźnie względem siebie. Wynika ona na ogół w wyniku jedzenia. Jeżeli psy są agresywne względem siebie przy jedzeniu, właściciel powinien karmić Je oddzielnie i z daleka od siebie. Właściciel powinien pilnować, by psy były oddzielone od siebie na bezpieczną odległość, gdy będą dostawać specjalne przysmaki i powinien nadzorować psy, gdy będą one spożywać je. Opiekunowie powinni także być ostrożni, jeśli chodzi o pozostawienie w miejscu dostępnym dla niektórych psów trwałych przedmiotów, będących obiektem pożądania, związanych zjedzeniem (kawałki skóry, kości). Jeżeli jest ścisły podział ról pomiędzy podporządkowanymi i dominującymi osobnikami, podporządkowane zwykle nie będą konkurować o nagrodę. Natomiast może dojść do walki, jeżeli psy usytuowane są blisko pozycji dominującej, jeżeli rywalizują o tę pozycję lub, jeżeli oba psy mają równie silną motywację, aby zdobyć ten obiekt pożądania (Voith 1981, Linę 1985). Z badań wynika, że 86% właścicieli daje swoim psom nagrody (Voith 1981. Voith 1985). Nagrody w formie jedzenia za szkolenie powinno podawać się w rozsądnych ilościach. Nagroda nie może być dodatkowym jedzeniem, nie powinna ona w sposób istotny wpływać na dzienne pobieranie przez psa pokarmu (Ettinger 1989). Problemy związane z żywieniem są częstym zjawiskiem występującym u zwierząt. Na te problemy nakłada się dużo czynników, między innymi związanych z niewłaściwym sposobem utrzymywania psa, czy spowodowane jakimiś czynnikami zewnętrznymi. Jednym z tych problemów jest kałożerność. Normalnym zjawiskiem jest zjadanie przez sukę odchodów szczeniąt przez kilka dni po ich urodzeniu. Zachowanie to ma wyraźne korzyści higieniczne, czyli pozbywanie się wszelkich zapachów z gniazda. Psy w różnym wieku i różnej płci są szczególnie zainteresowane nawozem zwierząt roślinożernych, jak również zjadają odchody ludzi i kotów. Van Heerden (1989) zaobserwował, że psy są używane do oczyszczania kału okolic osad ludzkich w krajach trzeciego świata. Wyraźnie odchody innych gatunków zwierząt są bardzo smakowite dla psów i zjawisko to jest tak częste, że musi być uważane za zjawisko normalne, ale jaka jest korzyść z katożerności, nie wiadomo. Niektóre psy jedzą swoje własne odchody, jak również odchody innych dorosłych psów. Być może związane to jest z zachowaniem psów w nowych warunkach utrzymania, przy stałym poczuciu niepokoju i stresu. Jeżeli pies zjada odchody, należy go karmić dietą lekkostrawną, opartą głównie na mięsie lub dodawać do pokarmu środek czyniący mięso delikatniejszym. Dodawanie gorzkich substancji do kału, takich jak pieprz może być skutecznym sposobem leczenia tego społecznie nieakceptowanego przyzwyczajenia. Właściciele często zwalczają katożerność, usuwając natychmiast odchody swoich psów. Na spacerze pies może nosić kaganiec i obrożę, które uniemożliwiaj ą zjadanie lub pomogą właścicielowi odciągnąć psa od odchodów (Rozin 1977). Innym problemem zachowania psa związanego z żywieniem jest zjadanie traw i innych zielonych roślin. Wpływ roślin na organizm zwierzęcia ma dwuznaczny charakter, czasami wpływa dodatnio a czasami ujemnie. Często ten materiał roślinny nie jest zwracany, być może zawiera on Jakieś wartości odżywcze lub lecznicze. A także można zaobserwować, że zjadanie sztywnych traw działa jako środek wymiotny, za pomocą, którego zwracane są kule z włosów lub zatruty pokarm. Zjadanie traw i roślin przez zwierzęta spostrzegane Jest jako zachowanie w pełni naturalne. Jednakże do dzisiejszego dnia nie wyjaśniono, dlaczego psy a także inne zwierzęta tak chętnie zjadają trawę i rośliny. Czasami tłumaczy się to, iż substancje te mają przyjemny smak i zapach (Garda 1990). Kolejnym problemem jest zjadanie substancji nieodżywczych, co może być spowodowane brakiem pewnych składników w diecie. Jako przykład można wyróżnić jedzenie przez psy kamieni, żwiru i patyków . Właściciele wychodząc na spacer ze swoimi pupilami powinni zakładać im kagańce, które będą zapobiegać podnoszeniu przez nie różnych przedmiotów z ziemi lub podłogi, a tym samym będą pomocne w zwalczaniu tego nawyku (Hardy 1992,Romsos 1983).

>>> przyślij swój artykuł do redakcji na adres email: molosy@molosy.pl

Źródło: Autor dr Kazimierz Ściesiński, Dwumiesięcznik ZKwP „PIES”, Formy zachowań psa związane z żywieniem, Nr 3/1999, s. 9-10 

Serwis Molosy.pl

www.molosy.pl
 

powrót do strony głównej czytelni serwisu kliknij tu!