|
Czytelnia Molosy.pl >
Weterynaria >
RODZINNA GORĄCZKA SHAR-PEJÓW /FSF – FAMILIAL SHAR-PEI
SYNDROME/ I RODZINNA AMYLOIDOZA PSÓW RASY SHAR-PEI
Ważne dla
właścicieli psów rasy shar-pei !!!
Artykuł powstał dzięki lek. wet. Magdalenie Stasiowskiej
Shar-Peje cierpiące na rodzinną gorączkę / FSF/ :
·Mają jeden lub więcej napadów niewyjaśnionej gorączki,
zwykle pomiędzy 38,4- 41,7 ‘C. W rzadkich przypadkach
gorączka może być jeszcze większa.
·Jeśli nie mają gorączki, TO NIE JEST FSF (Zakładając
że nie zażywają leku o nazwie kolchicyna).
·Rzuty gorączkowe zazwyczaj rozpoczynają się przed
ukończeniem 18 miesiąca życia, aczkolwiek mogą zacząć się u
psów starszych. Zwykle z wiekiem częstotliwość epizodów
gorączkowych spada.
·Gorączka trwa 24-36 godzin ( w większości przypadków
nieleczonych).
·Około 53% gorączkujących psów w tym samym czasie ma objaw
obrzęku stawu skokowego ( Swollen Hock Syndrome –SHS ) – nie
pomylić z normalnymi "opadającymi skarpetami" – nadmiernie
pomarszczoną skórą wokół stawów skokowych u niektórych
Shar-Pei!
·Jeden lub więcej następujących objawów może towarzyszyć
napadom gorączkowym:
1. Obrzęk dookoła stawu ( cellulitis )
2. Zapalenie samego stawu, jednego lub większej liczby.
Większość przypadków dotyczy stawów skokowych.
3. Czasami spuchnięta, bolesna kufa.
4. Ból jamy brzusznej.
5. Niechęć do ruchu, wygięty grzbiet, umiarkowane wymioty i
biegunka, płytkie i szybkie oddechy.
RODZINNA GORĄCZKA ŚRÓDZIEMNOMORSKA U LUDZI A RODZINNA
GORĄCZKA SHAR-PEI
· U ludzi jest to zaburzenie dziedziczne, wywołane genem
autosomalnym recesywnym, powodujące występowanie napadów
gorączkowych, ze stanami zapalnymi stawów lub jam ciała, bez
widocznych przyczyn natury infekcyjnej.
· Napady mają tendencję do nawracania i zwykle rozpoczynają
się w dzieciństwie
· Polyserositis – zapalenie błon surowiczych, wyściełających
jamy ciała powodujące ból. (klatka piersiowa, jama brzuszna,
stawy,zwykle staw kolanowy i skokowy).
· Obrzęk / zapalenie skóry wokół kostek lub na grzbiecie
stóp.
· Brak objawów w przerwach pomiędzy napadami.
· Możliwość rozwinięcia amyloidozy.
Psy rasy Shar-Pei z FSF mają nienormalnie wysoki
spoczynkowy poziom cytokiny o nazwie Interleukina-6 (IL-6).
· Interleukina-6 pobudza różne części układu
odpornościowego. Jest zaangażowana w kontrolowaniu
odpowiedzi gorączkowej i wyzwala sama lub z innymi
cytokinami produkcję białek ostrej fazy zapalnej (APP) –
prekursorów Amyloidu AA. Chronicznie podwyższone poziomy
Interleukiny-6 i innych cytokin prowadzą do chronicznego
podwyższenia stężenia APP.
· APP są normalnie produkowane podczas ostrego procesu
zapalnego. U zdrowego zwierzęcia poziom tych białek spada
wkrótce po urazie czy chorobie i toksyczne resztki tych
białek są wydalane z organizmu.
· Amyloidoza pojawia się gdy poziom APP nie może być
normalnie obniżony z powodu defektu metabolicznego , albo
gdy zwiększona produkcja tych białek przekracza możliwości
eliminacji tych białek z organizmu. Amyloid jest wtedy
odkładany w przestrzeniach międzykomórkowych i nie jest
wydalany z organizmu. Nagromadzenie się go powoduje chorobę.
Amyloid może być stwierdzany w wielu narządach i naczyniach
krwionośnych. W nerkach zniszczenia są nieodwracalne i
zwykle skutkują ich niewydolnością , której następstwem jest
śmierć psa.
FSF jest układową chorobą autoimmunologiczną,
charakteryzującą się rozregulowaniem normalnych dróg reakcji
zapalnych.
Dziedziczność FSF i amyloidozy u psów rasy Shar- Pei.
· Z publikowanych badań wynika, że schorzenia te są
wywoływane przez autosomalne geny recesywne. (AL Rivas, L
Tintle, JM Scarlett, CP van Tassel, & FW Quimby Journal of
Heredity 1993; 84:438-442.)
· W mojej osobistej opinii, bazującej na moim doświadczeniu
i analizie rodowodów, heterozygotyczny nosiciel może (ale
nie musi ) doświadczać napadów gorączkowych i SHS ale nie
umiera przedwcześnie na amyloidozę. Wierzę, że to zwierzęta
homozygotyczne ( które zwykle, ale nie w 100% są dotknięte
FSF i SHS ) są narażone na przedwczesną śmierć z powodu
amyloidozy. Są dowody, że również środowisko wpływa na to,
czy w poszczególnych przypadkach amyloidoza się rozwinie,
czy nie.
· Prywatne kontakty z wieloma hodowcami i importerami
shar-pejów doprowadziły mnie do wniosku, że wiele psów które
tworzyły podwaliny tej rasy było dotkniętych tymi
zaburzeniami układu odpornościowego, Ponieważ wszystkie
linie hodowlane wywodzą się z tej samej niewielkiej puli
genetycznej, nie jest zaskakującym fakt że ten problem jest
szeroko rozpowszechniony na całym świecie.(...)
· Napady gorączkowe powinny być uznane za ważny wskaźnik, że
pies jest szczególnie zagrożony rozwojem amyloidozy, i
powinien być starannie monitorowany. Ale nie wszystkie psy u
których występuje FSF rozwinie się ta choroba.
Amyloidoza >>>> niewydolność nerek, lub rzadziej –
choroba/niewydolność wątroby. Amyloidoza jest zabójcza.
· Donoszono mi o przypadkach śmiertelnych u psów w wieku od
8 miesiąca do 12 roku życia. Najczęściej choroba uderza
pomiędzy 3 a 5 rokiem życia.
· Amyloidozę można zdiagnozować jedynie przy użyciu biopsji
lub badania tkanki pobranej podczas sekcji zwłok. Białko
amyloidu jest identyfikowane po specjalnym zabarwieniu
próbki badanej pod mikroskopem.
Częstotliwość występowania FSF.
· Badania wykonane w 1991 przez CSPCA National Specialty, a
także przez dra Jeffa Vidt’a i moje własne sugerują, że
częstotliwość występowania tej choroby w populacji psów rasy
Shar-Pei wynosi 23-28%. Wierzę, że w chwili obecnej może być
ona większa.
Jak diagnozuje się FSF?
· Do tej pory brak jest pojedynczego testu.
· Kliniczną diagnozę stawia się na podstawie historii
choroby, objawów, i wykluczając inne możliwości.
· Badania krwi są zwykle ujemne (w normie) z wyjątkiem
podwyższonego poziomu białych krwinek z nieznacznym
przesunięciem obrazu w lewo, co nie jest rzadkie, oraz
średnio podwyższony poziom fosfatazy zasadowej w surowicy
krwi.
Ja wykonuję następujące badania pacjentów z podejrzeniem
FSF, a potem powtarzam je przynajmniej raz do roku:
· Morfologia z rozmazem
· Profil biochemiczny surowicy
· Badanie pierwszej porannej próbki moczu Zwykle rutynowo
zalecam wykonanie tych badań wszystkim sukom hodowlanym i
psom reproduktorom przynajmniej raz do roku! Jest niewiele
gorszych tragedii dla hodowców, niż spowodowana stresem
ciążowym niewydolność nerek u sukl, która umiera gdy
szczenięta mają po parę tygodni. A potem trzeba odchować
miot sierot, ze świadomością, że są one obarczone
nosicielstwem tej choroby.
· Należy wykluczyć chorobę z Lyme (boreliozę) oraz inne
choroby przenoszone przez kleszcze w rejonach endemicznych.
· Jeśli analiza moczu wskazuje na białkomocz, zlecam
wykonanie badania stosunku poziomu białka do kreatyniny w
moczu. Większość chorych shar-pejów ma amyloidozę rdzenia
nerek, i nie zawsze objawia się to białkomoczem (odwrotnie
niż u ludzi ), ale białkomocz to zawsze ważny objaw. Utrata
zdolności do zagęszczania moczu ( ciężar właściwy 1.010 do
1.022 ) jest częściej spotykanym wczesnym wskaźnikiem
choroby.
· Panele immunologiczne, zdjęcia rtg, posiewy, oznaczenia
poziomu immunoglobulin i inne procedury diagnostyczne są
czasami wskazane w indywidualnych przypadkach.
Leczenie napadów FSF.
· Czuła opieka, ścisła obserwacja temperatury ciała.
· Buforowana aspiryna.
· Niesterydowe leki przeciwzapalne, np. megluminian
fluniksyny, zwykle przy bardzo dużej gorączce.
· Nadzwyczaj wysoka temperatura lub ogólna ostra zapalna
reakcja organizmu (SIRS) może wymagać agresywnej terapii
płynami i leczenia przeciwwstrząsowego w niektórych bardzo
rzadkich przypadkach. Przypadki FSF mogą być śmiertelne i
nigdy nie należy ich bagatelizować!
· Infekcja nie występuje, w związku z tym niepotrzebne jest
stosowanie antybiotyków. Chyba że lekarz zadecyduje, że
zestresowany chorobą pies jest zagrożony wtórną infekcją.
· W ostatnim czasie, wraz z doktorem Jeffem Vidtem
obserwowaliśmy kilka przypadków poważnego krostowatego
zapalenia skóry z wysoką temperaturą i rozległymi obszarami
martwiczymi skóry. Przypominało to zmiany przy martwicowym
zapaleniu powięzi wywołanym infekcją paciorkowcową u ludzi (
flesh - eating bacteria). Wymagają one bardzo agresywnego
leczenia antybiotykowego i podtrzymującego. Nawet mimo
intensywnego leczenia przypadki te mogą być śmiertelne.
Ostatnie doniesienia sugerują, że jest to zapalenie naczyń
krwionośnych o podłożu immunologicznym, wymagające podawania
sterydów i (lub) azathiopriny. Większość przypadków tego
rodzaju z którymi się zetknęłam zaczęło się jako „rutynowy”
atak FSF, który z nieznanych powodów doprowadził do
zapalenia naczyń na tle immunologicznym i zmian martwiczych.
Kolchicyna.
· Używana jest u ludzi od przeszło 3000 lat , najczęściej w
leczeniu dny.
· Używa ją się w leczeniu ludzi chorych na FMF / rodzinną
gorączkę śródziemnomorską / w celu ograniczenia
częstotliwości występowania i siły napadów gorączkowych i
zapobiegania rozwojowi amyloidozy.
· Przed terapią kolchicyną, do 30% pacjentów chorych na FMF
umierało przedwcześnie – około 40 roku życia – na amyloidozę.
· Obecnie zalecam leczenie kolchicyną profilaktycznie
każdemu Shar-Pei, co do którego jestem przekonana, że cierpi
na FSF. Absolutnie nie polecam czekać, aż pojawią się
niezbite dowody tego schorzenia, wynikające z amyloidozy. W
tym momencie jest już za późno.
· U psów, które biorą kolchicynę stale od 7 lat nie
zauważyłam dotąd poważnych efektów ubocznych. Czasami
obserwujemy zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka +/-
wymioty ), które cofają się po odstawieniu leku lub
zmniejszeniu dawki. Niewielki procent psów nie toleruje leku
– biegunka mimo zmniejszenia dawki.
· W leczeniu FMF, wykazano bezpieczeństwo leku u dzieci
3-letnich, kobiet ciężarnych i przy podawaniu przez okres
całego życia. Zgony zdarzały się przy wielokrotnym
przedawkowaniu , z powodu supresji szpiku kostnego.
Kontrolne badania obrazu krwi moich pacjentów nie wykazały
wpływu leku na szpik kostny, ale zawsze powinno się o tym
pamiętać.
· Zalecam następującą dawkę : 1 x dziennie 0,025 –0, 03 mg
/kg przez dwa tygodnie, i jeśli nie ma zaburzeń
żołądkowo-jelitowych, to podwajamy dawkę / 2 x dz po 0,025 –
0,03 mg/kg) . Dla przeciętnego Shar-Pei, jest to 1 tabletka
0,6 mg dwa razy dziennie. Na życzenie lekarzy weterynarii
mogę dostarczyć szczegółowe protokoły leczenia z właściwymi
danymi naukowymi.
· Osobiście uważam, że ten lek działa w tej chorobie, i jest
najlepszym obecnie dostępnym sposobem leczenia. Chciałabym
się zapoznać z wynikami badań z podwójną ślepą próbą, które
mogłyby to potwierdzić. Niestety, jak dotąd nie wdrożono
tych badań ze względu na brak fundatora kosztów.
· Psy biorące kolchicyną mogą mieć czasem napady gorączki. U
niektórych napady gorączkowe całkowicie znikają, u innych są
doniesienia o napadach słabszych w nasileniu i rzadziej
występujących. Niektórzy właściciele donoszą o objawach SHS
bez gorączki. Wierzę, że kolchicyna działa u psów tak samo
jak działa u ludzi : kontroluje gorączkę i blokuje
odkładanie amyloidu przez 2 różne ścieżki działania, i z
tego powodu wystąpienia podwyższonej temperatury nie jest
dowodem pogłębiania się amyloidozy.
· Nie ma związku pomiędzy liczbą, częstotliwością i
nasileniem objawów gorączkowych a stopniem rozwoju
amyloidozy. Pies, który doświadczył jednego epizodu
gorączkowego przez całe życie ma takie same szanse na rozwój
amyloidozy jak pies, który ma napady gorączki co 70-10 dni.
Każdy stan gorączkowy typowy dla FSF powinien być markerem
wskazującym że pies jest pacjentem wysokiego ryzyka jeżeli
chodzi o amyloidozę! Dlatego nie polecam czekania na
następny napad gorączki przed podjęciem decyzji o terapii
kolchicyną!
Najczęstsze objawy amyloidozy.
· Niewyjaśniona utrata wagi ciała.
· Zwiększone pragnienie i częstotliwość oddawania moczu.
· Wymioty.
· Przykry zapach z pyska jako rezultat mocznicy (
nagromadzenia się toksycznych substancji we krwi z powodu
ustania pracy nerek i (+/-) wątroby.
Jak leczy się amyloidozę?
· Spowalnia się proces nieodwracalnej choroby nerek przez
postępowanie dietetyczne i leczenie podtrzymujące (nerkowe
diety lecznicze, nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3,
niskie dawki aspiryny, inhibitory ACE ( benazepril lub
enalapril), przeciwutleniacze mogą być wskazane w
poszczególnych przypadkach ).
· Choroba zakrzepowa nie jest rzadka u tych pacjentów, w
związku z tym niskie dawki aspiryny (1/4 dawki
pediatrycznej) mogą być zalecane.
· Choroba wątroby często objawia się poważną żółtaczką w
połączeniu z utratą wagi, wymiotami i brakiem apetytu. Te
przypadki rokują lepiej w porównaniu z amyloidozą nerek i
wykazują dobrą odpowiedź na terapię kolchicyną , z czasem
przeżycia nawet ponad 4 lata.
Inne przyczyny niewydolności nerek u Shar-Pei (lub
Dlaczego pożądane jest wykonanie badania
biopsyjnego/sekcyjnego)
· Glomerulonephrits ( zapalenie kłębuszków nerkowych)
· Pyelonephritis ( ropne odmiedniczkowe zapalenie nerek )
· Zawały nerek
Nie można zakładać, że każdy pies rasy Shar-Pei który padł z
powodu niewydolności nerek miał amyloidozę. Jest to jednak
najczęstsza przyczyna przedwczesnych zgonów u psów tej rasy.
Źródło: Linda J.M. Tintle, D.V.M.
Wurtsboro Veterinary Clinic, P.C. 163 Sullivan Street P.O.
Box 910 Wurtsboro, New York 12790. Linda J.M. Tintle, D.V.M.
Przekład lek. wet. Magdalena Stasiowska
|