Psia geriatria

Każdy żywy organizm zwierzęcy cały czas wymienia swoje ciało. Określone partie w ustalonej kolejności z różną szybkością. Ciało się zmienia i nigdy dwa razy nie jest takie samo. Zdolność replikacji (podziałów, regeneracji) komórek jest ograniczona do określonej liczby populacji, tak że genetyczny program warunkuje maksymalny czas życia. Pies żyjący obecnie, w dobie cywilizacji narażony jest podobnie jak ludzie na "mutacje" i "błędy katastroficzne", co prowadzi do zaburzeń w syntezie białka (DNA). Obumierające komórki nie są wystarczająco wymieniane nowymi, organy stają się mniej wydolne i organizm się starzeje. Proces starzenia wiąże się z przewagą procesów katabolicznych nad anabolicznymi.

Niektórzy uczeni uważają, że dla wielu tkanek rozpoczyna się w momencie urodzenia, a nawet wcześniej. Jest to proces normalny i nieunikniony. Minuty, dni, lata następują po sobie liniowo, niezależnie od wszystkiego innego, co się dzieje na świecie. Czas i przemijanie jest zjawiskiem unikalnym przez to, że określony czas może być wykorzystany tylko raz i nigdy nie można go zregenerować, zachować ani odstąpić innym czy pożyczyć lub niczym zastąpić. Różne gatunki zwierząt starzeją się w różnym czasie. Mysz żyje krócej niż królik. Pies znacznie krócej od człowieka. Starzenie nie przebiega liniowo tak jak przemijanie czasu. Nie ma konkretnych danych ani dokładnych dat określających, od kiedy należy uważać, że nasz pies się starzeje. Jeśli mój przyjaciel jest przedstawicielem konkretnej rasy, to na tej podstawie możemy w przybliżeniu określić, czy jest potencjalnie długo, czy też krótkowieczny. Średni czas życia dla psów wynosi 11- 13 lat, przy dużej rozbieżności pomiędzy rasami. Najstarsze znane z literatury psy to 27-31 letnie. Jednocześnie wiadomo, że średnio psy otyłe i ras dużych żyją krócej. Do nich należą przedstawiciele molasowatych - dogi niemieckie, dogi de Bordeaux, mastify, a te, które żyją dłużej, to np.; pudle, jamniki, większość terierów, niektóre owczarki. Musimy jednak pamiętać, że mimo iż żyjemy w czasach, kiedy nasze zwierzęta narażone są na "choroby cywilizacyjne", a mimo to średnia długość życia w latach zarówno ludzi, jak i zwierząt - wydłużyła się. Co za tym idzie, częściej w środowisku psiarzy i lekarzy mówimy o geriatrii psów. Kiedyś twierdzono, że 1 rok życia psa to 7 lat życia człowieka. Dziś wygląda to trochę inaczej i tak 6-miesięczne szczenię możemy porównywać do 10-letniego dziecka. Pies 5-letni jest jak 36-latek. a 12-letni odpowiada 64-letniemu człowiekowi. Żeby pies mógł dożyć setki, musiałby mieć 21 lat, co niestety na razie rzadko, ale zdarza się.
Doskonałym sprawdzianem żywotności psów rasowych jest klasa weteranów (powyżej 8 lat), w której dość często występują psy w wieku 13 lat i starsze. Są w doskonałej kondycji, radosne, dobrze poruszające się. Obecnie, przy średnim wydłużeniu życia psów, wzorem innych krajów można by wprowadzić klasę senior (7-9 lat), a klasę weteranów ustalić na 9 lat i więcej. Obecna klasa weteranów jest dyskryminowana w konkurencji Najlepszy Pies/Suka w Rasie i Best of Breed. Uważamy, że jest to niesłuszne, nielogiczne i nie idące z duchem czasu.
Proces starzenia uzależniony jest od wielu czynników, a nie tylko od zegara i kalendarza: dieta, rodzaj pracy, stres, odpoczynek, cały okres młodości, stan zdrowia i utrzymania i wielu innych. Istnieje pogląd, że starzenie przyspiesza się w wyniku powszechnego zagrożenia mikrozatruciami chemicznymi i nasilającym się szkodliwym dla zdrowia promieniowaniem.
Brak jest formuły doskonałej na przedłużenie życia psa, tak jak nie ma takiej dla ludzi. Doniesienia naukowe świadczą o dużych postępach w tej dziedzinie i podają wiele praktycznych sprawdzonych już rozwiązań postępowania medycznego i profilaktyki w celu zachowania na długo dobrego zdrowia. Bez wątpienia obecnie szczenięta są lepiej odchowywane i żywione niż dawniej. Podobnie poznano metody zapobiegania i zwalczania większości chorób.
Objawy starzenia są dobrze znane. Starsze psy mają spowolnione reakcje, ograniczają ruch i aktywność somatyczną. Wykazują ogólną bolesność stawów, są otyłe i śpią dłużej w ciągu dnia, a mniej w nocy. Siwieją u nich włosy twarzy, upośledzone jest widzenie i słuch. Odwykają od dobrych psich manier i zapominają wcześniej wyuczonych rzeczy. Psy ras małych starzeją się później ok. 8-9 lat. Ras dużych 6-7 lat.
Dosyć szybko zorientujemy się, że nasz pupil widzi gorzej po tym, że ostrożniej niż zwykle porusza się w miejscach dobrze mu znanych, nie rozpoznaje nas już z daleka, nie biega między drzewami na wieczornym spacerze, a jeśli jego temperament jest duży - zdarza mu się wpadać na przeszkody. Może nas również gorzej słyszeć. Na ogół pogorszenie słuchu następuje powoli i początkowo może to umknąć naszej uwadze, ale wcześniej czy później zorientujemy się, że nie słyszy tak jak dawniej. Aparat ruchu - psy starsze poruszają się wolniej, mniej chętnie, często z widoczną niechęcią lub wysiłkiem, ale nie znaczy to, że mogą i powinny spędzać w bezruchu cały dzień, śpiąc w domu na posłaniu. Porcja spaceru i treningu jest im absolutnie niezbędna, a odpowiednio dobrana - tak, aby się nie męczył wpłynie pozytywnie na samopoczucie psa.
Innym, ale również symptomatycznym dla dużej grupy dolegliwości wieku starszego, jest szybsze męczenie się, przyspieszony oddech lub też często dosyć nagłe i niczym nie wytłumaczone powiększenie obrysu brzucha, co może wskazywać na zaburzenia układu krwionośnego lub schorzeń dotyczących samego serca. Jeśli zauważymy takie objawy u psa, powinniśmy udać się na konsultację do lekarza weterynarii.
Szybka dekoncentracja, popadanie w stany melancholii, zamyślenia, często bezmyślne szczekanie, zaniechanie wykonywania niektórych ulubionych dotąd czynności, problemy ze wstawaniem, częste picie i siusianie - to typowe objawy mówiące, że nasz pies z wieku dojrzałego staje się seniorem i że w związku z tym faktem należy mu się więcej troski, szacunku i zrozumienia. Jako właściciele psów starszych powinniśmy również wiedzieć, że: dieta powinna być zbilansowana, odpowiednio do wieku i zapotrzebowania psa starszego. Powinien jeść treściwe, lekkostrawne pokarmy, niezbyt tłusto, częściej, ale mniej objętościowo (szczególnie psy ras dużych są bardziej narażone na skręt żołądka). Zapotrzebowanie starszego psa na witaminy oraz mikroelementy z wiekiem nie znika, ale zmniejsza się. Mamy w kraju doskonale zbilansowane diety weterynaryjne dla starszych psów, które polecamy do karmienia. Spacery powinny być częstsze, ale krótsze i nie męczące. Naturalnym przystosowaniem do powolnej utraty pełnej wydolności nerek jest między innymi częstsze oddawanie moczu. Wszelkie znaki i komendy powinniśmy wydawać głośno i wyraźnie. Jeśli gorzej je słyszy, należy zapiąć psu smycz, by uniknąć ewentualnego wypadku (w razie potrzeby, jeśli spacery odbywają się w pobliżu ruchliwej ulicy). Bardzo ważna jest dbałość o stan okrywy włosowej, gdyż skóra psiego seniora może być przesuszona i mieć skłonności do nadmiernego złuszczania się. Jama ustna i zęby powinny być poddawane okresowej kontroli przez lekarza weterynarii, gdyż zapalenia dziąseł, ozębnej oraz odkładanie się kamienia nazębnego mogą sprawiać psu ból, a co najmniej być powodem dyskomfortu.
Począwszy od czwartego roku życia, okresowa wizyta u lekarza weterynarii jest racjonalnym zaleceniem. Pozwoli na dokładniejsze monitorowanie stanu zdrowia naszego pupila. Rutynowo przeprowadzane badania kliniczne i laboratoryjne wykryją zbliżające się nieprawidłowości organizmu i terminowe ich normalizowanie.
Medycyna wieku starszego jest trudnym działem weterynarii. Wymaga olbrzymiej wiedzy lekarza, doświadczenia i dużej rozwagi w zrozumieniu objawów i wyników badań specjalistycznych, aby połączyć je w jedną logicznie zrozumiałą dla terapii całość. W przypadku niedyspozycji u pacjenta geriatrycznego, lekarz dąży do poznania całego problemu, a nie tylko jego fragmentów. Należy dociec do najbardziej istotnych zmian obserwując objawy skrywane, maskowane i zastępcze. Podstawowymi działaniami są zmniejszenie i likwidacja bólu, przywrócenie funkcji narządów, poprawa apetytu. Należy widzieć pacjenta jako całość, a nie tylko serce czy płuca. W tym bardzo pomaga właściciel najlepiej znający starzejącego się psa. Należy unikać stosowania wielu leków naraz, bardzo wyważać ich dawki oraz nie spodziewać się natychmiastowej poprawy w leczeniu. Reakcja na leki u organizmów starszych jest na ogół spowolniona. Nie wiadomo, jaki limit życia (potencjał genetyczny) natura wyznaczyła dla człowieka i dla psa. U obu tych gatunków stale jeszcze obserwujemy wzrost średniego okresu życia. Być może nowe idee badań i nowe technologie wydłużą tę granicę daleko poza obecnymi oczekiwaniami. Niniejszy artykuł nie odpowiada na wszystkie pytania dotyczące psów starzejących się. Zwraca jedynie uwagę na problem i wskazuje praktyczne możliwości pomocy w komfortowym dążeniu do przedłużenia życia. Pamiętajmy o tym, że jesteśmy bezpośrednio odpowiedzialni za stan zdrowotny swego psa w każdym okresie jego życia, również w starości i za to, w jakiej formie, kondycji i nastroju przeżyje jesień swego życia nasz najlepszy przyjaciel.

Źródło: Serwis Molosy.pl www.molosy.pl