|
Czytelnia Molosy.pl >
Weterynaria >
Kilka uwag o
dyskopatii
Dyskopatia to
schorzenie, które charakteryzuje się zaburzeniami
neurologicznymi wynikającymi z uszkodzeń związanych z
degeneracją, przesunięciem bądź wypadnięciem tarczek
międzykręgowych.
Tarczki międzykręgowe służą do połączenia kręgów w jedną
stabilną całość, jaką jest kręgosłup, a zbudowane są
zasadniczo z dwóch elementów tj. jądra miażdżystego oraz
pierścienia włóknistego. U psów ras chondrodystroficznych
czyli takich, które wykazują wrodzoną predyspozycję do
zwyrodnienia chrząstek, dyskopatia pojawia się najczęściej.
Są nimi: jamniki, pekińczyki, a także spaniele, pudle,
buldogi francuskie i beagle. Proces patologiczny polega na
tym, że pierścień włóknisty, który otacza jądro miażdżyste,
ulega zwyrodnieniu, co prowadzi do osłabienia jego struktury
bądź przerwania. Wtedy to jądro miażdżyste, które zajmuje
centralną część tarczki, może częściowo, lub całkowicie
poprzez uszkodzony pierścień przemieścić się w kierunku
rdzenia kręgowego. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie
fakt, że jądro miażdżyste uciska na rdzeń kręgowy, czego
konsekwencją są zaburzenia w przepływie impulsów nerwowych
między mózgiem a nerwami obwodowymi. Normalnie sprężysta
tarczka międzykręgowa może ulec skostnieniu — zwapnieniu, a
także w takim stanie lub wcześniej, przemieszczeniu, czemu z
reguły towarzyszą stany zapalne w obrębie okolicznych
tkanek. W wyniku ucisku bezpośredniego lub pośredniego
(obrzęk tkanek) lub stanów zapalnych dotknięte są nerwy
wychodzące z otworów międzykręgowych. Czynnikiem
sprzyjającym wystąpieniu klinicznych objawów dyskopatii jest
brak aktywności ruchowej, otyłość, a także podeszły wiek. Z
reguły schorzenie to u jamników pojawia się w przedziale
wiekowym 3-7 lat. Najczęściej zmiany lokalizują się w
odcinku szyjnym oraz piersiowo-lędźwiowym. Prawie nigdy nie
spotyka się zmian w środkowym odcinku kręgosłupa
piersiowego. W dyskopatiach odcinka szyjnego dominującym
objawem jest ból w czasie wykonywania ruchów głową i szyją.
Pies nie chce się poruszać, a głowa i szyja są usztywnione.
Brak apetytu i niechęć do picia są wynikiem niemożności
przyjęcia odpowiedniej postawy do jedzenia, a nie niechęci
do pobierania pokarmu. Wypadnięcie lub przemieszczenie jądra
miażdżystego w odcinku piersiowo-lędźwiowym powoduje
uogólniony ból i sztywność tylnej części ciała, pojawia się
wygięcie kręgosłupa i występują kłopoty z defekacją i
oddawaniem moczu. Taki pies niechętnie się porusza,
pojawiają się niedowłady lub porażenia. Wyróżnia się kilka
rodzajów porażeń w zależności od miejsca i czasu trwania
uszkodzenia lub ucisku na rdzeń kręgowy tj.: porażenie
spastyczne, wiotkie oraz postępujące. Przy każdym z nich
dominują inne objawy. W porażeniu spastycznym występują:
zatrzymanie moczu i kału, zwierzę przyjmuje wtedy
charakterystyczną pozycję „siedzącego psa”. W długotrwałych
przypadkach może dojść do porażenia wiotkiego — pies
przyjmuje pozycję „foki” i dochodzi najczęściej do porażenia
zwieracza odbytu i pęcherza moczowego, czego konsekwencją
jest nietrzymanie moczu i kału. Kolejnym porażeniem jest
porażenie postępujące, które generalnie prognozuje źle.
Dotyczy to zmian w odcinku piersiowo-lędźwiowym, a objawy
kliniczne przypominają wstępujące zapalenie rdzenia
kręgowego. Manifestuje się to podwyższoną ciepłotą ciała,
brakiem apetytu, uniesioną głową i często zwierzę nie
kontroluje czynności kończyn przednich. Dość szybko
pojawiają się również porażenia ruchowe kończyn
miednicznych. Najczęściej śmierć zwierzęcia następuje przez
uduszenie na skutek porażenia mięśni oddechowych i przepony.
Pewne rozpoznanie schorzenia jest trudne i wymaga pełnego
badania klinicznego. Lekarz badając poszczególne odruchy u
zwierzęcia może określić przybliżone miejsce ucisku na
rdzeń, bądź uszkodzenia. Kolejną niezbędną częścią diagnozy
jest wykonanie zdjęcia rentgenowskiego i ewentualnie
mielografii. Po badaniu i obejrzeniu zdjęcia rtg często
można określić, czy dany przypadek kwalifikuje się do
leczenia zachowawczego, czy chirurgicznego. Do leczenia
zachowawczego nadają się przypadki, które charakteryzują się
bólem, bólem i niedowładami, pełnymi porażeniami i
wieloogniskowością zmian. Jeśli chodzi o leczenie
farmakologiczne, stosowanymi lekami są: środki
przeciwbólowe, sterydowe leki przeciwzapalne, witaminy z
grupy B oraz inhibitory acetylocholinesterazy (NIVALIN),
leki usprawniające krążenie w ośrodkowym układzie nerwowym.
Zabieg chirurgiczny polegający na wyskrobaniu części tarczki
międzykręgowej (fenestracja), lub usunięciu wypadniętego
jądra (hemilaminektomia) stosuje się w zależności od rodzaju
zmian. Ponadto w dyskopatii używa się laseroterapii zarówno
w leczeniu zachowawczym, jak i w czasie rehabilitacji po
zabiegu chirurgicznym. Promieniowanie laserowe ma zdolność
wnikania w głąb tkanek, pokonując barierę skóry na głębokość
od 3 do 10 cm Powoduje biostymulację w całym obszarze
działania z jednoczesnym oddziaływaniem ogólnoustrojowym.
Promieniowanie laserowe o małej mocy ma korzystne działanie
przeciwbólowe. Laseroterapię można zastosować w leczeniu
porażeń spastycznych, zarówno z komponentą bólową, jak i bez
niej. Z analiz przeprowadzonych przez Klinikę Chirurgii
Małych Zwierząt w Warszawie wynika, że doprowadzenie
zwierzęcia w ciągu pierwszych 10 dni od wystąpienia
pierwszych objawów klinicznych korzystnie wpływa na
wyleczenie. Reasumując — pamiętajmy jak ważna jest wnikliwa
obserwacja zachowania naszych czworonożnych przyjaciół oraz
bezzwłoczna ingerencja lekarza weterynarii w chwili
pojawienia się pierwszych zmian. Powyżej zostały omówione
objawy i postępowanie w przypadku dyskopatii. Bardzo podobne
objawy, zwłaszcza w początku wystąpienia choroby, mogą
towarzyszyć zniekształcającym zwyrodnieniom kręgów. Tu
schorzenie ma charakter wytwórczy — narastania
zniekształceń. Obejmuje kręgi i więzadła prowadząc do
usztywnień kręgosłupa. Objawy kliniczne nie są zależne od
rozległości zmian i z reguły narastają powoli. Niekiedy
rozległe zmiany w obrazie rtg nie powodują większego bólu i
dolegliwości i odwrotnie w innych przypadkach małe miejscowe
zmiany mogą spowodować niedowłady kończyn i silny ból.
Podstawą postępowania w każdym z przypadków jest możliwie
szybka diagnoza weterynaryjna i kierunkowe, specjalistyczne
leczenie. Nie zapominajmy, że wczesne rozpoznanie całej tej
grupy schorzeń przesądza o rokowaniu pomyślnym. Zaniedbanie
prowadzi do daleko idących konsekwencji jak odleżyny, zaniki
mięśniowe, zaburzenia w obrębie układu moczowego i inne, co
przy zaniedbaniu pacjenta kończy się jego śmiercią.
Źródło: Michał Lutomski Student VI
roku Wydz. Wet. SGGW w Warszawie w Dwumiesięcznik ZKwP
"PIES" Kilka uwag o dyskopatii, Nr 2 (292) 2002, s.8
|