| |
|
|
Czuwacz
s³owacki - historia i opis rasy
Serwis
Molosy.pl, rok 2002
|
|
Czuwacz s³owacki wraz z polskim owczarkiem podhalañskim
i wêgierskim kuwaszem nale¿y do grupy bia³ych psów
pasterskich o prostym lub falistym w³osie. Pierwotnie psy
te by³y szeroko rozpowszechnione i ¿y³y w najró¿niejszych,
przewa¿nie górzystych czê¶ciach Europy, a dopiero w
ostatnim czasie podzielone zosta³y na poszczególne rasy, w
ramach których poddano je planowej hodowli. Niew±tpliwie
jednak z kynologicznego punktu widzenia podzia³ ten jest do¶æ
problematyczny i nieuzasadniony, przynajmniej w przypadku
grupy psów wschodnioeuropejskich. Wszystkie trzy rasy
powsta³y z tych samych bia³ych psów pasterskich i nadal
jeszcze dla laików, a nawet do¶wiadczonych sêdziów nie
do odró¿nienia. O tym do jakiej rasy zaliczyæ psa
ostatecznie decyduje nie jego wygl±d a drzewo
genealogiczne.
|
|
Pierwsze pisemne wzmianki o
czuwaczu s³owackim siêgaj± XVII wieku. Czuwacz w
przeciwieñstwie do kuwasza,
by³ poza swoimi granicami swojej ojczyzny praktycznie
nieznany. W s³owackich górach od
stuleci trzymano i hodowano czuwacza jako niezast±pionego
stró¿a stad i gospodarstw.
W
potê¿nym niegdy¶ Królestwie Wêgier, S³owacy nie
posiadali narodowej niezale¿no¶ci i nie istnia³a tak¿e s³owacka
szlachta. Narodowo¶æ S³owacka mog³a utrzymaæ siê tylko
na wsi. Wraz ze s³owack± tradycj± zachowa³y siê w górach
tak¿e bia³e psy pasterskie i ¿y³y tam nadal, gdy S³owacja
po pierwszej wojnie ¶wiatowej oddzielona zosta³a od Wêgier.
Pierwotnie
rasa ta w S³owacji nazywa³a siê „czuwacz tatrzañski”
jednak, aby nie mylono jej z polskim owczarkiem podhalañskim,
FCI uznaj±c w 1965 roku t± rasê zmieni³a jej nazwê na
slovensky cuvac. S³owo „cuvac” wywodzi siê od
s³owackich s³ów „cuvny” i „pocuvat”
oznaczaj±cych w wolnym t³umaczeniu czujny i uwa¿aj±cy.
|

H.
Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I,
Oficyna
Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl |
|
Istniej± jeszcze inne wersje pochodzenia nazwy rasy, wywodz±ce
j± od s³ów „chod cuvat” a wiêc „id¼
szukaj” jako, ¿e psy te u¿ywane by³y nie tylko do
pilnowania stad przed drapie¿nikami (wilkami, nied¼wiedziami
i rysiami), ale równie¿ poszukiwa³y zab³±kanych owiec i
krów. Inni autorzy wywodz± jednak nazwê rasy bezpo¶rednio
od s³owackiego s³owa „cuvac” oznaczaj±cego w
jêzyku polskim s³uchaæ. Czuwacz, jest wiêc psem s³uchaj±cym
wszystkiego co dzieje siê wokó³ niego i pilnowanego przez
niego dobytku.
Gdy
wilki znika³y z europejskich gór i zaczêto stosowaæ wspó³czesne
metody wypasu, Czuwacz zacz±³ powoli wymieraæ. Kilka psów,
które pozosta³y w latach 50 rozmna¿ano praktycznie
bezplanowo. Dopiero odnowienie rasy i ustalenie jej cech
jest zas³ug± dr Antonina Hruzy, wspó³pracuj±cego ze
szko³± weterynaryjn± z Brna. Wyszukiwa³ on w górach S³owacji
i Rusi Karpackiej psy o odpowiednim typie i rozpocz±³
hodowlê czystej rasy nie krzy¿uj±c z nimi innych bia³ych
psów. Na podstawie starych obrazów i opisów stworzy³
wzorzec rasy czuwacza s³owackiego.
|
|
Obecnie hodowcy Czuwacza
rozproszeni s± po Czechach, S³owacji i innych krajach
europejskich, kilku jest tak¿e w USA. W³a¶cicielka z
Niemiec opisuje wspania³e zachowanie jej psów w stosunku
do dzieci. Jednak ostrzega przed upart±, niezale¿n±
natur± Czuwacza, któr± mo¿na zmieniæ odpowiednim
szkoleniem. Twierdzi te¿, ¿e Czuwacz nigdy nie zapomni
tego, czego siê raz nauczy.
Czuwacz jest wci±¿ raczej rzadko spotykanym psem, ale jego
entuzja¶ci pracuj±, aby uratowaæ rasê. Niezwyk³a, jak
na wielko¶æ i masê, jest olbrzymia prêdko¶æ tego psa.
St±d prawdopodobnie pochodzi domniemanie, i¿ Czuwacz móg³
powstaæ w wyniku krzy¿owania charta i wilka. W³a¶ciciele
powinni mieæ bardzo du¿e podwórko, aby zapewniæ psu
odpowiedni± ilo¶æ ruchu. Najbardziej lubi otoczenie du¿ej
rodziny, dzieci i zwierz±t, o które móg³by siê troszczyæ.
Najlepszym domem jest farma lub ranczo. Czuwacz to naturalny
stró¿ zwierz±t i dzieci. £agodny i lojalny w stosunku do
swojej rodziny i jej w³asno¶ci.
|
Encyklopedia psów rasowych, Tom I, op. cit.
|
|
Ten piêkny bia³y pies
,,przekwalifikowa³ siê" z zabijania wilków i polowañ
na grubego zwierza na patrolowanie granic i ratownictwo.
Dziêki
regularnej pielêgnacji bia³a sier¶æ jest czysta i
atrakcyjna, a domu nie za¶miecaj± bia³e w³osy. Coroczne
linienie gêstego podszerstka wymaga energicznego
szczotkowania i k±pieli wiosn±.
|
|
Zobacz równie¿ Galeriê Molosów
kliknij tu!
lub na baner
 |
|
Serwis
Molosy.pl
www.molosy.pl
www.KlubMolosa.pl
Nowa Era Molosa |
|
¬ród³o:
Hans Raber, Encyklopedia
Psów Rasowych, tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO,
Warszawa 1999 www.multicobooks.com.pl
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|