Berneński Pies Pasterski - historia i opis rasy

Serwis Molosy.pl, rok 2005

Nowość!!! Zobacz również Berneński Pies Pasterski - Komentarz do wzorca
Autor: Lidia Pastuszak

Na temat wieku i pochodzenia szwajcarskich psów pasterskich istniało wiele niekończących się spekulacji. W wielu pismach pojawiła się teoria, według której dogi europejskie – a w szczególności berneński pies pasterski – miał wywodzić się od dużych dogów tybetańskich. Te, dzięki Asyryjczykom, Grekom a później Rzymianom, przywędrowały do Szwajcarii. Nie ma niestety, żadnych dowodów potwierdzających tą hipotezę. Pewne jest natomiast, że na ziemiach szwajcarskich psy żyły od około 4000 roku p.n.e. i już pomiędzy 1000 a 600 p.n.e. istniały psy wielkości berneńskiego psa pasterskiego. Zapewne berneński pies pasterski został wyhodowany na przełomie wieku z psów wiejskich żyjących w tamtejszym regionie. Wiele pięknych opisów berneńskich psów pojawiło się pomiędzy 1836 a 1850 rokiem. Ich autorem był Jeremiasa Gotthelf, zauroczonego życiem wiejskim w tamtych rejonach.

Pisał on o silnych, inteligentnych psach, o sile lwa i ludzkim rozumie, w którego obecności nikt, komu drogie było życie, nie odważył się zaatakować właściciela. Psy te ostrzegały intruzów pojedynczym szczeknięciem a gdy wchodziły do domów stały na progu kuchni i machały swoimi puchatymi ogonami.
W kantonie Berneńskim od wieków hodowano psy, tylko uwypuklając ich cechy użytkowe. Ten sposób hodowli odbywał się zawsze, gdyż nie istniało pojecie czystej rasy a nie psów rasowych. Właśnie ten sposób hodowli w którym liczyły się tylko cechy użytkowe, często połączone z wyglądem doprowadził do stworzenia psów rasowych.
Peralpy w okolicy Schwarzenburgu i doliny Emmental, a także Wyżyna Szwajcarska w pobliżu Berna i Burgdorfu, gdzie na przełomie wieków odkryto berneńskie psy pasterskie, w VIII i XI wieku zasiedlone były przez Alemanów. Osadnicy ci, karczowali lasy w celu zdobycia powierzchni na pola uprawne. Żyli w małych skupiskach w domach na pagórkowatych zalesionych terenach. Berneńscy chłopi na ówczesne czasy byli ludźmi zamożnymi w związku z tym stali się narażeni na kradzieże. Jednocześnie mogli sobie pozwolić na utrzymanie dużych psów. Poprzez selekcję zaczęto hodować i jednocześnie stworzono psa o wzbudzającym respekt rozmiarze, nieprzekupnego i czujnego stróża, przywiązanego do wszystkich ludzi i zwierząt, potrafiącego rozpoznać swoje terytorium i skutecznie je bronić, nie pobudliwego i w swojej naturze nie agresywnego jednak umiejącego stanąć na wysokości zadania w sytuacji zagrożenia.

H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, 

Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl

   W tym czasie równocześnie na owych terenach żyli pasterze wypasający całorocznie bydło. Oni również posiadali psy, które służyły im do zaganiania stad, obrony przed drapieżnikami. Oczywiście prawdopodobnie te psy również mieszały się z psami Alemanów, dlatego często zdarzą się, że berneński pies pasterski oprócz charakteru psa podwórzowego wykazuje również wiele cech psów zaganiających.
Świetnie te cechy zostały opisane w liście dr Scheideggera do Heima w 1914 roku.
   „Według pojęcia chłopów dobry pies to taki, który jest czujny i ostry, trzyma się nogi właściciela, biegnie między kołami wozu, a nie po uprawach, a w razie potrzeby broni swojego pana, pilnuje pozostałych na polu przedmiotów, nie kłusuje, zostawia w polu koty i kury oraz nie wałęsa się. Silnie wykształconą cechą berneńskich psów pasterskich jest czujność. Chętnie one również przyłączają się do dzieci i są wiernymi towarzyszami ich zabaw. Są uważne, dostrzega wszystko, co dzieje się dookoła,, dają dowody najwyższej inteligencji i rozwagi, są swawolne i ruchliwe, bardzo przywiązane do właściciela, kochające i wierne, a także wyzbyte jakiejkolwiek podstępności; są odważne i dzielne lecz nie zawadiackie. Są to cechy podstawowe, powstałe w skutek wielosetletniej hodowli”¹

W związku ze zmianą gospodarki i przemianami tamtego regionu, psy wiejskie zostały w pewnym momencie obarczone dodatkowymi obowiązkami, tak gdzie pozwalały na to warunki zaprzęgana były do małych wózków na których transportowane było mleko do pobliskich serowni. Powstało nowe pojecie „pies serowarski”, które stało bardzo popularne i stanowi pojęcie samo w sobie.
Gdy w 1860 roku otwarto linie kolejowe Europy pojawiła się hodowla psów szlachetnych. Psy te były bardzo cenione i stały się wartościowym towarem. Największa popularnością cieszył się bernardyn, później leonbergery, dogi a nawet nowfundlandy. Berneński pies pasterski poszedł w zapomnienie, gdyż obszar Schwarzenbergu został późno połączony ze światem, w małych wioskach zachował się berneński pies pasterski w swojej czystej postaci, ceniony jako silny pies pociągowy o wspaniałych cechach charakteru, jako pies stróżujący i do wypasu bydła.

 

H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, 

Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl

Pod koniec XIX wieku psy te były rasa prawie na wymarciu. Pierwotnie nazywane „durrbachler” od nazwy posiadłości i schroniska Durrebach, gdzie pilnowały dobytku. W Durrenbach właścicielem gospody był Hoffmann, który posiadał prawo do wypasu krów na dużym obszarze łąk. W owej gospodzie zatrzymywały się dyliżansy z gośćmi jak również odwiedzali ją wypoczywający w tamtych rejonach. Hoffman posiadał psy, które berneńscy rzeźnicy, handlarze bydła, rzemieślnicy nazywali durrenbachami.
W kantonie berneńskim mieszkający w dużej odległości od siebie hodowcy psów rasowych połączyli się stosunkowo późno bo dopiero w 1899 roku, gdzie założono związek kynologiczny „Berna”.

W latach 1902, 1904, 1907 durrenbachy zaczęto pokazywać podczas wystaw psów rasowych. Zaskarbiły one sobie duże uznanie i serca wielu miłośników psów. Stopniowo pojawiali się nowi hodowcy a psy stały się częstymi gości ma wystawach psów rasowych.
Profesor doktor Heim znany poza granicami kraju jako świetny hodowca nowofundlandów i późniejszy miłośnik burrenbachów, zaproponował klubowi ujednolicenie cech owej rasy i przemianowanie jej nazwy na berneńskiego psa pasterskiego. Nie było to jednak łatwe, gdyż spotkało się z dużym oporem ze strony hodowców i samego kluby. Dopiero w roku 1913 klub ustąpił pod naciskiem Szwajcarskiego Towarzystwa Kynologicznego. Dla mieszkańców Berna psy te jednak pozostały durrenbachami ale nowa nazwę przyjęła się w Europie jak również na innych kontynentach. Przez lata pracowano nad ujednoliceniem populacji berneńskiego psa pasterskiego. Sprawa tyczyła się wielkości, barwy i długości włosa jak również masy. Charakter miał pozostać ten sam.
   „Jeżeli chodzi o usposobienie, to u dzisiejszych berneńskich psów pasterskich przetrwały te same cechy zachowania się, które u wiejskich psów w sowim czasie zaobserwował Gotthelf. Czują się one doskonale w większej grupie ludzkiej i przystosowują się do jej rozkładu dnia. Przy tym lubią mieć na oku wszystkich członków jej rodziny, z uwagą śledzą wszystko, co dzieje się dookoła nich, traktując otoczenie bardzo przyjaźnie. Rzadko znajdują się wśród nich urodzeni samotnicy. W stosunku do dzieci sa łagodne, chronią je chętnie przed domniemanymi i rzeczywistymi zagrożeniami. Mają instynktowne poczucie własności swojego terytorium i granic. O zbliżającym się niebezpieczeństwie i nieznanych im zjawiskach zawiadamiają, zdecydowanym, jednoznacznym szczekaniem. Obcym towarzyszą od samego domu, a potem obserwują, jak postąpi z nimi ich pan lub pani, ale aż do zakończenia wizyty będą ich bacznie obserwować. Prawie dla wszystkich berneńczyków charakterystyczna jest skłonność do pilnowania i obrony przedmiotów należących do właściciela. Szczególnie rzuca się u psów tej rasy ich chęć do pracy. Jeśli mogą wykonać jakąś czynność razem ze swoim właścicielem, robią to bardzo chętnie – czy jest to ciąganie wózka, aportowanie czy szukanie. Dlatego tak niezwykle ważne jest aby dla tych byłych psów podwórzowych, zaganiających i pociągowych stworzyć pewne zadania zastępujące im obowiązki z dawnych czasów."²
 

Zobacz również Berneński Pies Pasterski - Komentarz do wzorca napisany przez Lidka!!!

Zobacz również Galerię Molosów kliknij tu! lub na baner

Serwis Molosy.pl
www.molosy.pl
www.KlubMolosa.pl 
Nowa Era Molosa

powrót do góry: kliknij tu...