Psy rasy Owczarek Anatolijski

Akbasz, Karabasz, Kangal, Owczarek Anatolijski - historia i opis ras Serwis Molosy.pl, rok 2002
Owczarek anatolijski jest psem pasterskim, mogącym poszczycić się bardzo długą historią. Pochodzi najprawdopodobniej od starożytnych owczarków stróżujących i mastifów ze Środkowego Wschodu, inni autorzy przedstawiają anatoliana jako bezpośredniego potomka dużych psów Mezopotamii. Psy te od wielu wieków hodowane były w Turcji, a dobór hodowlany odbywał się tylko według cech psychicznych i przeznaczenia zwierząt. Podział na rasy został dokonany nie przez Turków lecz ludzi zachodu. Do tej pory różnice pomiędzy rasami są bardzo niewielkie. Wyróżnić można takie typy jak akbasz, karabasz i sivas-kangal, które jednak uznawane są przez FCI za odmiany anatolijskiego psa pasterskiego. Istnieją jednak podzielone zdania co do trafności klasyfikacji tych ras pod jedną nazwą. Niewłaściwe jest już samo określenie anatolijski. Anatolia stanowi główną część dzisiejszej Turcji, a biały długowłosy akbasz żyje praktycznie w całej Azji mniejszej. Wydaje się więc, że bardziej odpowiednią nazwą dla tych 3 typów psów tureckich było by określenie "turecki pies pasterski" a nie anatolian. Może się więc zdarzyć, że jako anatolian będzie wystawiany pies będący mieszanką tych trzech typów.
Akbasz pochodzi z zachodniej części Anatolii. Akbasz znaczy tyle co białogłowy, jest to duży, wysokonożny pies, pełniących rolę psa pasterskiego i myśliwskiego. Do dzisiejszego dnia hodowany jest w dwóch odmianach: twardowłosej oraz długowłosej układającej się w charakterystyczne pióra. Nie został on jak na razie uznany jako oddzielna rasa. Jednak w Stanach Zjednoczonych istnieje Akbasz Dog Assiociation, prowadzący księgę rodowodową dla tej rasy. W Niemczech istnieje "Unia Hodowców i Miłośników Tureckich Psów Pasterskich", która postawiła sobie za cel hodowanie akbasza w czystej linii jak również spopularyzowanie go wśród miłośników psów. Biały akbasz może być hodowany jako samodzielna rasa, ponieważ biel w stosunku do szarożółtej maści kangala zachowuje się recesywnie. Oznacza to, że ze skojarzenia białych psów przyjdzie na świat tylko białe potomstwo. Wielu hodowców dąży więc do utrzymania w czystości tych dwóch typów (ras).	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Karabasz znaczy tyle co czarnogłowy. W Anglii został opublikowany wzorzec dla Karabasza, przez Karabasz Dog Club, natomiast w USA jest oddzielny wzorzec dla Kangala opracowany przez Kangal Club of America. Wzorzec Karabasza opisuje go jako wysokonożnego, mocno zbudowanego psa z szeroką czaszką, wysoką głową oraz krótką i gęstą szatą. Jest to zawsze pies o umaszczeniu brązowym (we wszystkich odcieniach) z czarną maską. Karabasz uznawany jest jednak według tureckich norm za zupełnie oddzielną rasę. Karabasz dawniej używany był nie tylko jako pies pasterski lecz również wykorzystywany był do działań wojennych, służąc w sułtańskiej armii tureckiej. W XVII wieku Evliya Celebi pisze o psach wielkości lwa zwanych samsunami. Psy te hodowane były w czystej linii aż do XX wieku, jednak po upadku monarchii w Turcji nastąpiło wyniszczenie poprzez krzyżowanie się czystych psów z wiejskimi psami.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Wydaje się więc, że karabasz i akbasz powinny być zupełnie oddzielnymi rasami i nie istnieć pod wspólną nazwą anatolian. Jako niejasne można uznać jedynie rozgraniczenie pomiędzy karabaszem a kangalem. Judith i Dawid Nelsonowie w artykule poświęconym Rasom psów pasterskich w Turcji (Hundewelt 5/85) stwierdzają, że istnieją oczywiście w Turcji inne jeszcze psy, które są podobne do Kangala, mają czarną maskę i nazywane są Karabasz. Jednak tylko psy pochodzące z samego Kangalu lub z okolicy Sivas mogą nosić nazwę kangal i tylko one mogą być wpisywane do rejestru psów tej rasy, który prowadzi Kangal Club of America. Kangal wziął swoją nazwę od arystokratycznego rodu Kangalów mieszkającego w dystrykcie o tej samej nazwie w anatolijskiej prowincji Sivas.Byli oni wyjątkowo związani z psami i odegrali wielką rolę jako twórcy określonego typu psa. Mimo, że nie prowadzili oni żadnych ksiąg hodowlanych, krzyżowali oni między sobą określone psy w celu uzyskania pożądanych cech psychicznych i fizycznych.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Dobór hodowlany był jednak kontrolowany, a nie pozostawiony naturze. Działo się tak przez stulecia i tak w Sivas powstał określony typ psa pasterskiego, dzisiaj uznawany w Turcji za „psa narodowego”. Podobnie jak karabasz, kangal jest psem dużym i masywnym o umaszczeniu w odcieniach brązu, często z białą łatą na piersiach. Należy jednak zauważyć, że żaden szanujący się hodowca w turcji nie dopuści do krzyżowania się białego długowłosego karabasza z żółtym kangalem. Trwają starania oddzielenia tych ras od siebie. Na przestrzeni dziejów rasy te dostosowały się do warunków, w których przyszło im żyć. Gorące, suche lata i bardzo zimne zimy spowodowały, że anatolian posiada grube i gęste futro. Tryb życia tamtejszej ludności, zazwyczaj koczowniczy wymusił u psów odporność fizyczną, która umożliwiała im zarówno pokonywanie dużych odległości na Równinie Anatolijskiej jak i daje możliwość obrony przed drapieżnikami. Psy te od wieków były obrońcami stad wypasanych zwierząt jak i ich pasterzy, którzy narażeni byli na ataki wilków. Zadania jakie im powierzano sprawiły, że anatolian jest psem bardzo odważnym i samodzielnym, a siła i nieustępliwość pozwalała z powodzeniem odpędzać wilki, a w razie potrzeby wygrywać walki. Pasterze często w celu obrony psów montowali im na szyi metalowe obroże z kolcami, których długość dochodziła nawet do 20 centymetrów, aby zwiększyć szansę anatolianów w walce z wilkami i innymi drapieżnikami. Psy te bez względu na warunki atmosferyczne przebywają pod gołym niebem, strzegąc stada.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
We wzorcu rasy czytamy, że owczarek anatolijski jest psem opanowanym i odważnym, bez jakiejkolwiek agresywności, samodzielnym, bardzo inteligentnym i łatwym do prowadzenia. O ile opanowanie i odwaga psa są jego cechą szczególną o tyle psy te w żadnym wypadku nie są całkowicie wolne od agresywności, a wprost przeciwnie, agresywność była u nich cechą przez tureckich pasterzy niezwykle pożądaną i do tej pory charakteryzuje ona tą rasę, co zawsze należy uwzględnić decydując się na takiego psa.[1] Właśnie z tego powodu rasa ta nie jest łatwa do prowadzenia, a dodatkowo ich niezależność może sprawiać problemy wychowawcze. Owczarek anatolijski jest idealnym psem stróżującym, który zadanie to wykonuje naturalnie. Jest psem dumnym i godnym zaufania. Właściciel zawsze liczyć może na wielką lojalność, zaufanie i przywiązanie. Anatolian bywa nieufny i podejrzliwy w stosunku do obcych.	H. Raber, Encyklopedia psów rasowych, Tom I, Oficyna Wydawnicza Multico, Warszawa 1999, www.multicobooks.com.pl
Zobacz również Galerię Molosów kliknij tu! lub na baner
Serwis Molosy.pl www.molosy.pl www.KlubMolosa.pl Nowa Era Molosa	Chcesz przeczytać wzorzec FCI Anatoliana? kliknij tu!
Źródło: Hans Raber, Encyklopedia Psów Rasowych, tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999 www.multicobooks.com.pl